Liquid Management Guide: Rury, Pompy, Ciecze

Ciecze to faza płynna w grze, odróżnialna od ciał stałych i gazów. Płyną pod wpływem grawitacji, tworzą kafle i warstwy wg gęstości, wymieniają ciepło z kaflami i rurami, mogą zmieniać fazę (zamarzać/parować), przenoszą zarazki i napędzają lub niszczą wiele systemów — zrozumienie zachowania cieczy i instalacji rurowych jest niezbędne do chłodzenia, rolnictwa, przetwarzania surowców i niezawodnej automatyki.

Podstawowe właściwości cieczy i zachowanie

Ciecze zajmują kafle i są podatne na grawitację: płyną po podłogach, w dół drabin i przez otwarte drzwi. Kafelek może zawierać do jednego dużego „pakietu” pojedynczego typu cieczy w rurach; otwarte kałuże na kaflu mogą skumulować masę w jednym kaflu do wysokich wartości i mogą też tworzyć stosy głębokości na wielu kaflach tej samej cieczy.
Ciecze nie mieszają się na poziomie pojedynczego kafla. Różne ciecze oddzielają się na warstwy według gęstości, gdy jest wystarczająca masa (lżejsze cieczy unoszą się nad cięższymi).
Ciecze wystawione na przestrzeń kosmiczną są niszczone, chyba że są chronione przez Drywall lub podobne.
Zmiany fazy występują przy 3°C poza podanymi punktami zamarzania/wrzenia: ciecze zamarzają przy 3°C poniżej swojej temperatury zamarzania i odparowują przy 3°C powyżej temperatury wrzenia. Zmiany fazy wewnątrz rur uszkadzają lub niszczą je.
Bardzo małe pakiety — do 10% pojemności rury (czyli 1 kg dla cieczy) — nie zmieniają fazy będąc w rurze, co pozwala bezpiecznie transportować przechłodzone lub przegrzane płyny. Nie łącz takich pakietów z normalnymi pakietami, bo ryzykujesz uszkodzenie rur.
Niektóre kafle stałe i budynki są odporne na uszkodzenia ciśnieniowe; w przeciwnym razie duża masa cieczy może pękać kafle i powodować wycieki. Ściany o grubości 3 kafli lub więcej są odporne na uszkodzenia ciśnieniowe, jeśli nie przebiegają przez nie rury.

Rury, przepływ i przepustowość

Rury cieczy przesyłają dyskretne pakiety. Każdy kafelrury może przechowywać pojedynczy pakiet, a pakiety poruszają się raz na sekundę. To sprawia, że maksymalna teoretyczna przepustowość jednej rury to 10 kg/s (10 kg pakiet na sekundę).
Utrzymuj instalacje proste i jednokierunkowe: mieszanie źródeł i odbiorników na tej samej linii powoduje dziwne zachowania pathfindingu i zatory. Używaj mostków, zaworów lub zamknięć, aby wymusić kierunek.
Priorytety przy budynkach:
- Gdy rura przechodzi przez węzeł wejściowy budynku, to wejście zawsze ma priorytet jeśli może przyjąć pakiet.
- Węzeł wyjściowy budynku ustępuje priorytetem przychodzącym rurom.
Przydatne wzory rozgałęzień:
- Top-up junction: główne źródło zasilane bezpośrednio, wtórne przez bridge, więc bridge dostarcza tylko wtedy, gdy główne źródło nie może.
- Overflow junction: kieruj główny przepływ do priorytetowego celu, nadwyżkę pozwól kierować gdzie indziej przez zachowanie bridge.
- Infinite loop: pętla rur z jednym kaflem bridge może cyrkulować pakiet wokół pętli (przydatne dla obiegów chłodzących i buforów).
Liquid Bridges: pozwalają na kontrolowane obchodzenie i kierowanie przepływem (wejście bridge będzie całkowicie osuszać inny połączony output aż jego cel będzie pełny; output bridge połączony z innym inputem może blokować, dopóki to input się nie opróżni).
Liquid Valves: ustawiany ogranicznik przepływu; zakres 0 do 10,000 g/s, minimalna wartość różna od zera 0.1 g/s. Zmiana ustawienia to operacja wykonywana przez duplicanta.

Pompy, zbiorniki i wyloty

Liquid Pump / Mini Liquid Pump: przenoszą ciecze z otwartych kafli do sieci rur. Pompy mają ograniczony zasięg i pole wykrywania — zachowanie pompowania można „oszukać” umieszczając małe krople na kaflach wykrywania, żeby umożliwić pompowanie niebezpiecznych cieczy bez bezpośredniego kontaktu (przydatne dla bardzo gorących cieczy jak Magma).
Zbiornik Cieczy: kompaktowy magazyn długoterminowy; mieści 5,000 kg i jest zwykle znacznie gęstszy niż zbiorniki gazu pod względem masy na kafel. Reservoirs akceptują wejście nawet gdy są wyłączone; wyłączenie zatrzymuje wyjście.
Liquid Vents: umieszczane na końcach rur, wyrzucają ciecz do świata.
Pitcher Pump i Bottle Emptier: duplicanci mogą ręcznie butelkować i przenosić ciecze między kałużami; pitcher pump nie może powodować zalania i można jej używać będąc zanurzonym. Triki z auto-butelkowaniem (uczynienie emptiera niedostępnym) mogą przyspieszyć transport ręczny.

Wymiana ciepła i interakcje temperaturowe

Ciecze wymieniają ciepło z segmentami rur; ma znaczenie przewodność termiczna materiału rury. Radiant Liquid Pipe podwaja efektywną przewodność materiału rury i dziedziczy temperaturę topnienia materiału.
Segmenty rur wymieniają ciepło z ich kaflem, a rury nie wymieniają ciepła bezpośrednio z przyległymi segmentami rur.
Izolowane typy rur i wybór materiału decydują, ile ciepła przemieszcza się przez sieć hydrauliczną. Używaj Thermium, Wolfram, Amalgamat Złota itp. rozważnie dla wysokotemperaturowych cieczy.
Małe ograniczenia techniczne: gra używa 32-bitowych floatów dla temperatury, i wymiana ciepła nie nastąpi, jeśli temperatura kafla nie może się zmienić z powodu ograniczeń precyzji floatów. Prowadzi to do minimalnych wymagań ΔT dla niektórych izolowanych kafli (np. bardzo wysokich dla pewnych materiałów), więc ekstremalnie duże rezerwuary termiczne mogą nie wymieniać ciepła z malutkimi.
Budynki, które wymieniają ciepło z kaflem fundamentu (np. Steam Turbine), można chłodzić wybierając przewodzące kafle fundamentu; trzymaj pozostałe kafle turbiny izolowane, aby uniknąć niechcianych dróg ciepła.
Thermo Aquatuners, Liquid Tepidizers, Steam Turbines i inne maszyny chłodzące mają zakresy operacyjne i interakcje z cieczami (np. ryzyko zamarzania). Anti-Entropy Thermo-Nullifier mocno chłodzi gazy, ale może zamarzać ciecze przy dłuższym użyciu.

Sztuczki i zagrożenia związane ze zmianą fazy

Parowanie/wrzenie i zamarzanie można wykorzystać do przetwarzania surowców (gotowanie Salt Water/Solanka by zebrać Sól, przekształcanie Crude Oil w Petroleum przez podgrzewanie w określonych zakresach temperatur), ale zmiany fazy wewnątrz rur uszkodzą lub rozerwą je.
Wiele zaawansowanych trików wykorzystuje progi zmian fazy:
- Użyj odporności 10% pakietu do transportu przegrzanych lub przechłodzonych cieczy przez wrogie obszary.
- Użyj kondensacyjnej teleportacji (skraplanie gazu w Airflow Tile tworzy kroplę cieczy, która teleportuje się w górę) do przemieszczania cieczy bez pomp.
- Diagonalna zamiana ciecz/gaz przez drip liquid airlocks może być użyta do przemieszczania gazów/cieczy w nietypowy sposób.
Flaking / częściowe odparowanie: w specjalnych warunkach 5 kg „dawcy” może odłamać się z kafla-matki o masie dokładnie 5010 g, umożliwiając precyzyjne transfery ciepła/masy; to techniczny mechanizm używany w niektórych zaawansowanych układach.

Magazynowanie, pojemniki i specjalne ciecze

Preferuj przechowywanie lotnych surowców jako ciała stałe, jeśli to możliwe. Gdy płyny są konieczne, magazynowanie cieczy (Reservoirs, tanks) jest gęstsze i bardziej kompaktowe niż magazynowanie gazów.
Niektóre ciecze mają unikalne role i ostrzeżenia:
- Zanieczyszczona Woda: produkowana przez toalety, prysznice i wiele procesów. Może być przesiania na czystą Woda (Water Sieve). Emisja Polluted Oxygen z otwartej powierzchni kałuży (emitowane probabilistycznie obliczane od pierwszych 1000 kg na komórkę powierzchni); reservoirs nie emitują. Przydatna do nawadniania i przepisów nawozowych, ale niesie zarazki.
- Słona Woda / Solanka: odsalanie i zamarzanie produkują Sól i Brine; Solanka i Salt Water mają użyteczne szerokie zakresy temperatur cieczy i mogą być używane jako chłodziwa. Desalinator: 5 kg/s Brine -> 3.5 kg/s Water + 1.5 kg/s Salt. Słona Woda -> rozdzielanie Salt/Lód poprzez wrzenie/zamarzanie.
- Ropa Naftowa / Nafta: Ropa Naftowa można przekształcić w Petroleum przez ogrzewanie (pomiędzy dwoma progami temperatur) lub przetworzyć w Oil Refinery (50% wydajność). Uważaj: konwersja wewnątrz rur może je rozerwać; oil ma dobrą przewodność termiczną do chłodzenia w midgame.
- Roztopione materiały (Liquid Steel, Płynny Węgiel, Płynny Uran, Płynne Szkło): wymagają wysokotemperaturowych materiałów i typów rur; wiele rur i budynków przegrzewa się przy wysokich temperaturach — potrzebne są Diament, Rafinowany Węgiel kafle i pewne zaawansowane materiały. Liquid Steel powstaje przez stopienie Steel w bardzo wysokich temperaturach; ciekłe metale mogą być doskonałymi chłodziwami dla wysokotemperaturowych procesów, ale wymagają infrastruktury wysokiej klasy.
- Visco-Gel: ciecz o niskiej gęstości używana jako jednopanelowy liquid-airlock; zastyga w Plastic i ma niską gęstość (100 kg wypełnia kafel). Ciężkie składowanie może powodować uszkodzenia ciśnieniowe.
- Gulp Fish / Pacu pools: niektóre stworzenia biologicznie przetwarzają ciecze (Gulp Fish konwertują Zanieczyszczona Woda na Water przy 200 g/s; Pacu żyją w kałużach Polluted Water i produkują jaja/mięso/odchody). Pamiętaj o ich ograniczeniach temperaturowych i wymogach wielkości pomieszczenia (liczy się ilość kafli z cieczą).
- Nuclear Liquid Waste jest korozyjny: przechowywanie go w pojemnikach (Reservoirs) może powodować wyrzuty i zachowania korozyjne — obchodź się ostrożnie.

Maszyny oparte na cieczach i automatyka

Maszyny pracujące z cieczami wykonują wiele konwersji: Water Sieve (Zanieczyszczona Woda -> Woda + Zanieczyszczona Ziemia), Desalinator (Solanka -> Woda + Sól), Polymer Press (produkuje Plastic i Steam), Oil Refinery, Thermo Aquatuner (przemieszcza ciepło do/z cieczy), Liquid Filter (filtruje płyny do wyjść), Liquid Valve (kontrola przepływu), Liquid Bridges i Liquid Shutoffs.
Dla automatyki:
- Umieszczaj czujniki i shutoffy na węzłach rur, aby kontrolować kierunek przepływu i logikę top-up/overflow.
- Postaw na wydajność: minimalne użycie pomp i systemy zasilane grawitacyjnie oszczędzają energię.
- Pamiętaj, że niektóre budynki (np. Liquid Filter) wymagają zasilania, aby w ogóle przepuszczać ciecz.
- Przeprowadzanie rur przez węzły wejścia/wyjścia budynków zmienia priorytet i może pozbawić downstream odbiorców płynu, jeśli nie zostanie zaprojektowane celowo.

Rolnictwo, stworzenia i ciecze

Wiele roślin wymaga konkretnych cieczy (Pincha Pepper, Drzewo Altanowe, Wodorost, Trzcina Naparstkowa, Fasola). Dostarczanie niewłaściwej cieczy zahamuje wzrost.
Stworzenia wchodzą w interakcje z cieczami: Sponge Slugs wchłaniają i wydzielają ciecze w cyklu dzień/noc; Ślizgacz produkują Nafta po stopieniu; Pacu/Gulp Fish konwertują/produkują ciecze i ciała stałe będąc w kałużach — planuj baseny i tempo odświeżania wokół ich cykli życiowych i zakresów temperaturowych.
Używaj wodospadów z cieczy, układania kaskad i zanurzeń, aby zautomatyzować zachowania roślin i stworzeń (np. zbiory gałęzi Arbor Tree lub szybsze generowanie Arbor Acorn).

Typowe wskazówki i bezpieczeństwo

Unikaj prowadzenia wysokotemperaturowych cieczy przez zwykłe rury — albo je izoluj, albo używaj materiałów o wysokiej temperaturze topnienia dla rur i pomp. Pompy mają progi przegrzania (np. baza pompy przegrzewa się przy 75°C; Amalgamat Złota i Steel podnoszą ten próg).
Używaj Liquid Reservoirs do buforowania i wygładzania przepływów; pamiętaj, że akceptują wejście gdy są wyłączone i można je zautomatyzować, przełączając kafel pod nimi przy pomocy Mechanized Airlock.
Obserwuj przenoszenie zarazków: ciecze przenoszą zarazki, a budynki, które przetwarzają zasoby, zwykle zachowują zarazki w wyjściach. Prysznice dezynfekujące mogą odkażać duplicantów, produkując przy tym Polluted Water.
Uważaj przy wycieraniu lub próbach usunięcia bardzo dużych kałuż; pitcher pump + bottle emptiers lub pompy ustawione na kaflach dna to niezawodne sposoby opróżniania kałuż.
Projektując obiegi chłodzące, używaj radiant liquid pipes lub materiałów o wysokiej przewodności na końcach radiatorów i izolowanych/małoprzewodzących rur tam, gdzie musisz zapobiec niechcianemu transferowi ciepła.

Ten przewodnik obejmuje podstawowe mechaniki cieczy, instalacje rurowe i typowe zastosowania. Opanowanie termicznego zachowania cieczy, przepustowości rur i interakcji zmian fazy z infrastrukturą otwiera dostęp do zaawansowanych systemów chłodzenia, wydajnych łańcuchów produkcyjnych i odpornych automatycznych rozwiązań.